Voor MijnCosmetica.nl sprak Iris Puijk (Nederlandse Cosmetica Vereniging) uitgebreid met Tanja Deurloo, parfummaker, geurexpert, scheikundige en al meer dan 35 jaar werkzaam in de wereld van parfum en cosmetica. Tanja is vooral bekend als de oprichter en directeur van het parfum- en geurbedrijf Annindriya en als oprichter van de Perfume Lounge, een van de eerste haute parfumerieën in Nederland, gevestigd in Amsterdam. Een bevlogen gesprek over geurbeleving, emoties, cultuur, veiligheid én de kunst van het parfum maken.
Van flacons in de schoonheidssalon tot geurexpert
Tanja’s fascinatie voor geur begon al in haar jeugd. “Mijn ouders hadden een drogisterij en schoonheidssalon; ik ben letterlijk achter de flessen parfum geboren,” vertelt ze met een glimlach. Die vroege liefde leidde tot een studie scheikunde, maar de stap naar de chemische industrie was voor haar niet de logische route: “Ik wist altijd al dat ik iets met parfum of cosmetica wilde. Toen grote chemiebedrijven mij tijdens na mijn studie lokten, dacht ik: nee, ik ga de beautywereld in.”
Zo werkte Tanja jarenlang in huid- en lichaamsverzorging, onder andere voor bekende merken op het gebied van baby- en lichaamsverzorging. Maar op haar veertigste stelde ze zichzelf een belangrijke vraag: Wat wil ik met het tweede deel van mijn carrière? Tijdens een congres in Japan voelde ze het antwoord intuïtief: geur. “Ik heb meteen de domeinnaam geurexpert.nl geregistreerd. Het voelde als thuiskomen.”
Geur: bewust bij parfum, onbewust bij verzorging
Volgens Tanja beleven we geur op twee niveaus: bewust en onbewust. “Bij parfums ruik je heel doelgericht. Maar bij huidverzorging is geur onderdeel van een totaalervaring, zonder dat je het doorhebt.” Die geur heeft invloed op hoe we andere eigenschappen van een product ervaren.
“Dat heet het halo-effect. Als een crème zacht ruikt, voelt hij zachter aan. Als iets fris ruikt, lijkt het schoner. Geur beïnvloedt mildheid, werkzaamheid, kwaliteit—alles.”
Een opvallend voorbeeld komt uit haar tijd bij een grote multinational: “We testten twee identieke babyshampoos met verschillende parfums. De variant met het minder passende parfum werd opeens beoordeeld als ‘prikt in de ogen’, ‘klit’ of ‘slecht schuimend’. Maar het enige verschil was de geur.”
Het creatieve proces: van briefing tot geurcompositie
Een nieuwe geur begint altijd met een uitgebreide briefing, of het nu gaat om parfum, gezichtscrème of babydoekjes. Die briefing bevat zowel functionele als emotionele elementen:
- Welke doelgroep?
- Voor welke markt? (wetgeving en cultuur verschillen sterk)
- Wat is de basis van het product? (crème, olie, UV-filter… alles beïnvloedt geur)
- Welke merkidentiteit moet worden uitgedrukt?
- En welke emotie moet de geur oproepen?
Voor Tanja is geur ontwikkelen een vorm van creatief vakmanschap. “Het lijkt op componeren. Ik heb samengewerkt met componiste Calliope Tsoupaki aan een concertstuk “Narcissus”, en zij zei: jij bent een geurcomponist. Dat voelde zó kloppend.”
Tanja spreekt over tonen, akkoorden en gelaagdheid bij een parfum alsof het muziekstukken zijn. “We willen iets voelbaar maken in geur. Een herinnering vertalen. Een emotie vangen.”
Geur en emotie: de snelste route naar herinnering en gevoel
“Geur is het enige zintuig dat geen tussenstation heeft,” legt ze uit. “Alles wat je ruikt, gaat rechtstreeks naar het limbisch systeem, het oerbrein waar emoties, instincten en herinneringen worden opgeslagen. Dáár zit de magie.”
Ze vertelt dat geur eigenlijk als een klein tijdreizend mechanisme werkt. Eén snufje van een bepaalde geur , kan iemand in een fractie van een seconde terugbrengen naar zijn kinderkamer, de keuken van oma of die ene vakantie aan zee. “Die koppeling ontstaat door ervaring. Niet de geur zelf is ‘goed’ of ‘slecht’, maar het verhaal dat jouw hersenen eraan hebben gekoppeld. Dat maakt geur zó persoonlijk.”
Dat persoonlijke aspect maakt haar werk uitdagend, maar ook rijk. “Je kunt nooit 100% van de mensen blij maken,” zegt ze met een milde glimlach. “Misschien zit er in een testpanel wel iemand voor wie een geur een herinnering oproept aan een nare ervaring; een vervelend vriendje, een ziekenhuisbezoek of een stressmoment. Dan werkt die geur anders, zelfs al vinden negen van de tien anderen het heerlijk.”
Toch maakt juist die emotionele lading geur tot een krachtig instrument in cosmetica. Tanja gebruikt geur bewust om bepaalde gevoelens op te roepen: rust, energie, troost, blijdschap. “Bijvoorbeeld bij verzorgingsproducten die in ziekenhuizen worden gebruikt,” vertelt ze. “Dan wil je niet dat het steriel of klinisch voelt. Je wil een beetje warmte brengen, een gevoel van ‘het komt goed’. Geur kan daaraan bijdragen.”
Ook bij parfums speelt die emotie een hoofdrol. Tanja vergelijkt het graag met kunst. “Een parfum is eigenlijk een verhaal in geurnoten. Je bouwt spanning op, brengt verrassingen aan, creëert een sfeer. Soms vertaal je een herinnering, soms probeer je er juist één te maken. Dat is het mooie: geur beweegt tussen kunst en gevoel.”
Samenvattend noemt Tanja geur ‘de snelste route naar het hart’. “Omdat je niet eerst hoeft te nadenken. Je ruikt iets en je vóelt iets. Dat is het wonder van geur.”
Cultuur en geur: citroenbaby’s en rozenmannen
Geur is sterk cultureel bepaald. Waar je opgroeit, welke geuren je als kind om je heen hebt en welke rituelen bij jouw cultuur horen, bepalen hoe je later geuren beoordeelt.
Babygeuren laten dat prachtig zien: in Nederland ruiken babyproducten vaak zacht, romig en poederig, terwijl ze in Spanje fris en citroenachtig ruiken. Laat een Nederlander aan een Spaanse babygeur ruiken en je hoort al snel: “Allesreiniger!” Terwijl Spanjaarden onze poederige geuren juist vreemd kunnen vinden.
Een geur kan in het ene land vrouwelijk worden gevonden en in het andere juist mannelijk. Het beste voorbeeld is roos: in West‑Europa vooral gezien als vrouwelijk, terwijl rozen in het Midden‑Oosten juist traditioneel mannelijk zijn door het gebruik van rozenwater door oudere generaties. “Die roos is gewoon een roos; onze associaties veranderen, maar de roos zelf niet.”
Ook het dagelijks leven kleurt onze geurvoorkeur: in Azië kiest men vaker voor lichte, subtiele geuren, in Midden‑Oosterse landen zijn warme, houtige en harsachtige geuren populair, en in Zuid‑Amerika vallen tropische bloemen en fruit meer in de smaak.
Door al die verschillen is het lastig één geur te creëren die overal hetzelfde effect heeft. “Je kunt geen universele emotie in één flesje vangen,” zegt Tanja. “Geur is te persoonlijk en te cultureel gevormd.”
Toch ziet ze dat als iets moois: geur laat zien hoe divers én menselijk we zijn. Iedereen heeft eigen herinneringen en verhalen – alleen ruiken ze overal net even anders.
Veiligheid boven alles: IFRA, interne product policies en gezond verstand
Consumenten hebben geregeld vragen over parfum en allergieën. Tanja benoemt een belangrijk misverstand: “Veel mensen denken dat parfum slecht is of altijd irritatie geeft. Natuurlijk kan iemand allergisch zijn voor bijvoorbeeld limoneen, maar je krijgt meer limoneen aan je handen van het pellen van een mandarijn dan van cosmetica.”
De sector werkt volgens strikte normen. Zo vormen de IFRA‑richtlijnen een industrie brede standaard die bovenop de wetgeving de veiligheid van geurstoffen waarborgt. Daarnaast hanteren merken en retailers hun eigen interne product policies, waarin zij extra eisen en kwaliteitsnormen vastleggen.
“Veiligheid voor de consument staat altijd voorop,” benadrukt Tanja. “Maar het is lastig dat sommige grondstoffen verdwijnen om politieke redenen, niet op basis van wetenschap.”
Tanja ziet een hardnekkig misverstand rondom natuurlijke ingrediënten. Veel mensen denken dat “natuurlijk” automatisch beter, milder of veiliger is dan synthetisch, maar volgens haar klopt dat niet. “De natuur maakt óók stoffen waarop je allergisch kan reageren, die giftig zijn of juist slecht biologisch afbreekbaar zijn,” legt ze uit. In parfumerie draait het daarom om balans: het beste uit de natuur combineren met het beste uit de synthese. Zo ontstaat niet alleen een mooi palet aan geurstoffen, maar ook een veilig en stabiel eindproduct.
Geurtrends: van Oudh tot vanille
Zoals in mode kent ook de parfumwereld trends én tegenbewegingen. Tanja noemt er een paar:
- Oudh (adelaarshout): Ooit een niche-ingrediënt uit Arabische en Japanse tradities, nu te vinden in parfums én zelfs geurstokjes van massamerken.
- Vanille en gourmands: Vanille is wereldwijd geliefd vanwege het gevoel van warmte, geborgenheid en kindertijd. “Het is al jaren een enorme trend.” Denk ook aan geuren met karamel, suiker, warme zoete noten.
- Beast mode: “Hele krachtige parfums die je bijna nog ruikt als je de kamer uit bent,” lacht Tanja.
- Verfijnde verstilling: Gelukkig is er ook een tegenbeweging: “Subtiliteit, verfijning, delicate parfums. Daar ben ik persoonlijk erg blij mee.”
Tot slot
Geur is overal. In parfum, natuurlijk, maar ook in crèmes, shampoos en babydoekjes. Het beïnvloedt hoe we producten ervaren, hoe we ons voelen en zelfs hoe we herinneringen opslaan. Met haar enorme ervaring, vakkennis en passie laat Tanja zien hoe rijk en gelaagd de wereld van geur is.
“Je beweegt tussen kunst, chemie, emotie en beleving. En dat blijft fascinerend.”